Bakanlığın Aralık 2024'te açıkladığı tutara göre İstanbul'da riskli yapı malikine aylık 8.000 TL kira yardımı 18 ay boyunca ödenir; kiracıya bu tutarın 2 katı tek seferlik ödeme yapılır. Kentsel dönüşümde noter, tapu ve belediye harçları ile damga vergisi ilk devirlerde istisnadır; istisna kendiliğinden uygulanmaz, riskli yapı belgesiyle talep edilir.
Aşağıda kira yardımının kimlere, ne kadar süreyle ve nasıl ödendiğini; Yarısı Bizden taşınma desteğiyle ilişkisini ve harç-vergi istisnalarının kapsamını anlatıyoruz.
Kira yardımı: kim, ne kadar, ne kadar süre?
Kira yardımı, riskli yapının tahliye edilip yıkılmasından yeni binanın teslimine kadar geçen sürede barınma masrafını karşılamak için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ödenir.
Tutar
Bakanlığın son resmî açıklamasına göre İstanbul'da aylık kira yardımı 8.000 TL'dir (Aralık 2024; Temmuz 2026 itibarıyla geçerliliğini koruduğu haberlere yansıdı). 2026 yılında farklı tutarlar dile getirilse de yeni bir artış için resmî açıklama bekleniyor. Bakanlık yeni bir tutar açıklarsa bu sayfayı güncelleyeceğiz.
Kimler alabilir, ne kadar süre?
| Hak sahibi | Ödeme | Süre / şekil | İstanbul tutarı (Aralık 2024) |
|---|---|---|---|
| Riskli yapı maliki | Aylık | 18 ay | 8.000 TL / ay |
| Riskli alan veya rezerv alandaki malik | Aylık | 48 aya kadar | 8.000 TL / ay |
| Binada fiilen oturan kiracı | Tek seferlik | Aylık tutarın 2 katı | 16.000 TL |
| Sınırlı ayni hak sahibi | Tek seferlik | Aylık tutarın 5 katı | 40.000 TL |
Birkaç önemli nokta:
- Malik için ikamet şartı yoktur. Dairesini kiraya vermiş malik de kira yardımı alabilir; dairede oturan kiracı ise ayrıca kendi tek seferlik ödemesini alır.
- Kiracının hak kazanması için binada fiilen oturuyor olması gerekir.
- Riskli alan ile tek bina bazındaki riskli yapı arasındaki süre farkı (48 ay ve 18 ay) önemlidir; parselinizin hangi rejime tabi olduğunu baştan öğrenin.
Başvuru
- Nereden: e-Devlet'teki "Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Başvurusu" ekranından veya İl Müdürlüğü ya da yetkili belediye üzerinden.
- Ne zaman: Tahliye veya yıkımdan itibaren 1 yıl içinde. Bu süre kaçırılırsa hak kaybedilebilir.
- Ödeme: Ziraat Bankası üzerinden, her ayın 15'inde.
Hangi destekler birlikte alınamaz?
| Kombinasyon | Durum |
|---|---|
| Kira yardımı + Yarısı Bizden 125.000 TL taşınma desteği | Birlikte alınamaz; biri seçilir |
| Kira yardımı + faiz destekli kentsel dönüşüm kredisi (aynı kişi) | Birlikte alınamaz |
| Kira yardımı + Yarısı Bizden hibe ve kredisi | Taşınma desteği alınmadıysa mümkün |
Taşınma desteği ile kira yardımı arasında seçim yaparken tahliye ile teslim arasındaki beklenen süreyi hesaba katın. Aralık 2024 tutarıyla 18 aylık kira yardımının toplamı 144.000 TL'dir ve 125.000 TL'lik taşınma desteğinden yüksektir; hangisinin sizin için uygun olduğu ödeme zamanlamasına ve teslim süresine göre değişir. Seçenekleri Yarısı Bizden rehberimizde ve kredi karşılaştırmamızda ayrıntılı anlattık.
Harç ve vergi istisnaları
6306 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve Uygulama Yönetmeliği'nin 16. maddesi, dönüşüm sürecindeki pek çok harç ve vergiyi istisna tutar. Bu düzenleme 10.12.2018 tarihli 7153 sayılı Kanun'la bugünkü hâlini almıştır.
Hangi harç ve vergiler istisna?
- Noter harcı,
- Tapu ve kadastro harçları,
- Belediye harçları (yapı ruhsatı, iskân gibi),
- Damga vergisi,
- Veraset ve intikal vergisi,
- Banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV),
- Döner sermaye ücretleri.
Kapsam: yalnızca ilk devirler
İstisna, sürecin tamamında değil belirli işlemlerde geçerlidir:
- Riskli yapının dönüşüm öncesi ilk satışı, devri, tescili ve ipoteği,
- Yeni yapının malike, müteahhide ve hak sahibi kiracıya ilk devri.
Sonraki el değiştirmeler (örneğin yeni dairenin daha sonra satılması) istisna kapsamında değildir.
İstisna nasıl uygulanır?
İstisna kendiliğinden uygulanmaz. Riskli yapı belgesiyle birlikte talep edilmelidir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine "6306 sayılı Kanun kapsamındadır" ibaresinin konması, noter harcı ve damga vergisi istisnası için önemlidir. Fazla ödenen harçlar için 5 yıl içinde iade talep edilebilir.
İstisna kapsamı dışında kalanlar
- Otopark bedeli,
- Harcamalara katılma payları,
- Değer artış payı.
04.02.2026 yönetmelik değişikliğiyle, parsellerin birleştirilmesi (tevhit) veya imar hakkı aktarımında tapu harcı istisnası, riskli yapı parselinin alanı oranında uygulanır.
KDV
KDV istisna değildir; kentsel dönüşümde belirli şartlarla indirimli oran uygulanabilir. Oran; dairenin net alanına, inşaat alanına ve ruhsat tarihine göre değişebildiği ve uygulamada farklı yorumlar bulunduğu için mali müşavirinize danışmanızı öneririz.
Kontrol listesi
- Riskli yapı tespitinin tapuya işlendiğini kontrol edin.
- Tahliyeden itibaren 1 yıl içinde kira yardımı başvurusunu yapın.
- Taşınma desteği ile kira yardımı arasında seçiminizi yazılı olarak netleştirin.
- Noter ve tapu işlemlerinde riskli yapı belgenizi yanınızda bulundurun.
- Sözleşmeye "6306 sayılı Kanun kapsamındadır" ibaresinin konduğunu kontrol edin.
- KDV ve vergi konularında mali müşavirinizden görüş alın.
Örnek durumlar
Aşağıdaki örnekler, Aralık 2024'te açıklanan İstanbul tutarlarıyla hazırlanmıştır.
Kendi dairesinde oturan malik: Riskli yapı olarak tespit edilen binada oturan malik, tahliye veya yıkımdan itibaren 1 yıl içinde başvurursa 18 ay boyunca aylık 8.000 TL kira yardımı alabilir. Yarısı Bizden'den yararlanıyorsa, kira yardımı yerine 125.000 TL taşınma desteğini de seçebilir; ikisi birlikte alınamaz.
Dairesini kiraya vermiş malik: Malik için ikamet şartı aranmadığından, dairesinde oturmasa da kira yardımı başvurusu yapabilir. Dairede fiilen oturan kiracı ise ayrıca 16.000 TL tek seferlik ödeme için başvurabilir.
Riskli alandaki malik: Parseli Cumhurbaşkanı kararıyla ilan edilmiş bir riskli alanda bulunan malik için kira yardımı süresi 48 aya kadar çıkabilir. Bu fark, alan bazlı projelerin genellikle daha uzun sürmesiyle ilgilidir.
Sık sorulan sorular
Kira yardımı ne zaman başlar? Başvurunun onaylanmasından sonra ödemeler Ziraat Bankası üzerinden, her ayın 15'inde yapılır. Başvuruyu tahliye veya yıkımdan itibaren 1 yıl içinde yapmayı unutmayın.
Birden fazla dairem var; her biri için kira yardımı alabilir miyim? Kira yardımı bağımsız bölüm maliklerine yöneliktir; birden fazla bağımsız bölümü olan maliklerin durumu için başvuru sırasında İl Müdürlüğü'nden teyit almanızı öneririz.
Harç istisnası için ayrı bir başvuru gerekir mi? Ayrı bir başvuru yoktur, ancak istisna kendiliğinden uygulanmaz. Noter, tapu ve belediye işlemlerinde riskli yapı belgesini sunarak istisnayı talep etmeniz gerekir.
Sık yapılan hatalar
- Başvuru süresini kaçırmak: Kira yardımı başvurusu tahliye veya yıkımdan itibaren 1 yıl içinde yapılmalıdır. Taşınmanın telaşında bu süre kolayca unutulabilir.
- İki desteği birlikte planlamak: Yarısı Bizden taşınma desteği ile kira yardımı birlikte alınamaz; aile bütçesi buna göre kurulmalıdır.
- Harç istisnasını talep etmemek: İstisna kendiliğinden uygulanmaz. Riskli yapı belgesi sunulmadan yapılan noter ve tapu işlemlerinde harç tahsil edilebilir; fazla ödenen tutar için 5 yıl içinde iade istenebilir.
- Doğrulanmamış rakamlara güvenmek: Kira yardımı tutarı için yalnızca Bakanlığın resmî açıklamalarını esas alın.
Nasıl yardımcı oluyoruz?
Tahliye takvimini, kira yardımı ve taşınma desteği başvurularını maliklerle birlikte planlıyor; sözleşme ve tapu işlemlerinde istisnaların uygulanması için gerekli belgeleri hazırlıyoruz. Sürecin bütünü Kentsel Dönüşüm hizmetimiz sayfasında. Sorularınız için bize ulaşın.